Veel leiders geloven dat hun team dezelfde kant op kijkt. In vergaderingen knikt iedereen mee, doelen staan op papier, de strategie is duidelijk. Maar als ik organisaties van binnen zie, ontdek ik vaak iets heel anders. Teams zijn helemaal niet bezig met die gezamenlijke koers. Ze zijn bezig met onderlinge spanningen, verborgen agenda’s, onzekerheden, loyaliteit aan vorige leiders of simpelweg hun eigen eiland. De leider denkt dat er eensgezindheid is, maar het team leeft in een andere werkelijkheid.
Onze samenleving verandert snel en werk verandert mee. Organisaties staan voor complexe vraagstukken waarbij samenwerking het verschil maakt. Niemand heeft alle antwoorden in huis; oplossingen ontstaan juist wanneer perspectieven samenkomen. Maar samenwerking gebeurt niet vanzelf. Teamvorming is geen momentopname, het is een proces. Mensen nemen hun eigen verwachtingen, overtuigingen en werkstijlen mee. En daar wringt het vaak: leiders die dit negeren, raken hun team onderweg kwijt.
Wanneer ik in organisaties werk, zie ik steeds dezelfde patronen. Een leider roept: “Alle neuzen dezelfde kant op!” maar heeft nooit echt onderzocht waar het team nu staat. Teamleden kijken elkaar aan, zoeken hun plek, houden zich stil of trekken hun eigen plan. Zonder inzicht in de ontwikkelingsfasen van teams ontstaat schijnharmonie of onderhuidse spanning. Pas als je de dynamiek begrijpt, kun je richting geven, versnellen en verdiepen.
De ontwikkelingsfasen van Tuckman bieden hiervoor een helder kader. Elk stadium vraagt iets unieks van jou als leider.
- Forming – nieuwsgierigheid en voorzichtigheid
Het team verkent elkaar en zoekt naar kaders. Mensen kijken wie initiatief neemt en wie afwacht. Als leider zie ik vaak dat dit stadium te snel wordt overgeslagen. Dan blijft het fundament wankel. Je moet juist nu ordening en veiligheid brengen: helder doel, duidelijke rollen en ruimte om te ontmoeten.
- Storming – spanning en verschillen
Hier komen belangen, emoties en botsingen naar boven. In veel organisaties worden deze spanningen weggedrukt. Maar ik zie dat dit juist de fase is waarin leiderschap het verschil maakt. Benoem de onderstroom, maak zichtbaar wat er schuurt en verbind energie aan de gezamenlijke missie. De grootste misvatting in teamontwikkeling? Denken dat je het storming-stadium kunt overslaan met goede intenties.Zonder het echte gesprek aan te gaan, blijft verbinding oppervlakkig.
- Norming – binding en afspraken
Wanneer een team zich verbindt aan gezamenlijke waarden en ritme, ontstaat rust. Toch zie ik vaak dat leiders hier achterover leunen. Dat is een vergissing. Jij bewaakt cultuur en levendige afspraken, anders vallen teams terug in oude patronen.
- Performing – resultaten en balans
Nu stroomt het. Rollen zijn duidelijk, samenwerking is soepel. De valkuil die ik vaak zie: leiders denken dat ze niet meer nodig zijn. Maar juist hier bewaak je de balans tussen geven en ontvangen. Waardering, groei en resultaat moeten in evenwicht blijven.
- Adjourning – afronden en erkennen
Veel organisaties vergeten deze fase. Project afgerond? Dan hollen we door naar het volgende. Maar systemisch gezien vraagt dit om erkenning. Vier resultaten, benoem lessen en sluit bewust af. Doe je dit niet, dan nemen mensen onafgemaakte energie mee naar hun volgende opdracht.
Leiderschap gaat dus niet over roepen dat alle neuzen dezelfde kant op moeten. Het gaat om zien waar je team écht staat. Om schakelen, afstemmen en vooruitzien. Om de zichtbare resultaten én de onzichtbare patronen te lezen.
En de harde waarheid? Wie dit niet doet, stuurt geen team, maar een verzameling losse individuen. Wie het wel doet, bouwt aan samenwerking die blijft, ook wanneer de omstandigheden veranderen.
Dus, wat zie jij als je in de spiegel kijkt? Staan alle neuzen écht dezelfde kant op, of geloof je in een illusie?
Executive search – Governance search
Leiderschapscoaching
High Tech – High Touch – High Impact
Your People. Our Purpose.
