Vrijwel iedere leider kent het moment.
Je merkt dat een afspraak opnieuw niet wordt nagekomen. Iemand ontwijkt verantwoordelijkheid. Een collega zegt weinig, maar je voelt dat er iets speelt. Je neemt je voor om het bespreekbaar te maken. Alleen vandaag even niet. Morgen is waarschijnlijk een beter moment.
Op zichzelf lijkt dat een kleine keuze. Toch beginnen veel organisatievraagstukken precies daar.
Niet omdat één gesprek alles verandert, maar omdat uitgestelde gesprekken langzaam patronen worden. Wat vandaag onbesproken blijft, vormt morgen de nieuwe norm. Gedrag dat geen aandacht krijgt, wordt onderdeel van de manier waarop mensen met elkaar samenwerken.
In eerste instantie lijkt daar weinig aan de hand. De rust blijft behouden. De relatie blijft intact. Er ontstaat geen conflict. Maar rust is niet hetzelfde als helderheid.
Wat niet wordt benoemd, verdwijnt zelden. Het verplaatst zich naar de onderstroom van een organisatie. Daar ontstaan aannames, voorzichtigheid, irritaties en gedrag dat zich steeds opnieuw herhaalt. Mensen stemmen zich af op wat zij ervaren. Zij zoeken ruimte, trekken zich terug of nemen juist verantwoordelijkheden over die eigenlijk ergens anders horen. Langzaam ontstaat een nieuw patroon.
In Executive Search kom ik vaak binnen op het moment dat dat patroon inmiddels zichtbaar is geworden. Organisaties spreken over samenwerking die onder druk staat, besluitvorming die vertraagt of teams waarin eigenaarschap achterblijft. Regelmatig ontstaat dan de behoefte aan een nieuwe leider.
Toch begint het vraagstuk zelden bij die benoeming.
Vaak zie je, wanneer je terugkijkt, een reeks gesprekken die nooit echt zijn gevoerd. Momenten waarop leiders voelden dat iets aandacht vroeg, maar waarop het systeem koos voor rust in plaats van duidelijkheid. Begrijpelijk. Menselijk ook. Tegelijkertijd ontstaat juist daar de dynamiek die zich later ontwikkelt tot een organisatievraagstuk.
Daar ligt voor mij de essentie van leiderschap.
Leiders lossen niet ieder probleem op. Zij maken zichtbaar wat zichtbaar moet worden. Daarmee voorkomen zij dat kleine spanningen uitgroeien tot patronen die steeds moeilijker te doorbreken zijn.
Ook HR speelt daarin een belangrijke rol. Niet door ieder gesprek over te nemen, maar door leiders te helpen begrijpen welke patronen zich ontwikkelen, welke dynamieken onder de oppervlakte ontstaan en welke gesprekken bepalend zijn voor de cultuur van morgen.
Want cultuur ontstaat zelden door wat organisaties opschrijven.
Cultuur ontstaat door wat iedere dag opnieuw onbesproken blijft én door wat leiders wel of niet bespreekbaar maken.
Misschien beginnen veel organisatievraagstukken daarom veel eerder dan we denken.
Niet bij een reorganisatie.
Niet bij tegenvallende resultaten.
En zelfs niet bij een verkeerde benoeming.
Maar bij één gesprek waarvan iedereen voelde dat het gevoerd moest worden.
En dat toch uitbleef.
Executive Search | Governance Search
Leadership coaching
High Tech – High Touch – High Impact
Your People Our Purpose
